เชื้อราพบได้ทั่วไปในธรรมชาติ เช่น

• ดิน, น้ำ, อากาศ
• พืชและสัตว์
• อาหาร
• พื้นผิวต่าง ๆ
• ภายในร่างกายของมนุษย์บางส่วน (เช่น Candida อาศัยอยู่ตามผิวหนัง ช่องปาก และทางเดินอาหาร)

ในภาคอุตสาหกรรมการผลิต โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม การปนเปื้อนของเชื้อราอาจส่งผลต่อคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ทำให้อายุการเก็บรักษาสั้นลง เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจ และในบางชนิดยังสามารถสร้างสารพิษจากเชื้อรา (Mycotoxins) ที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้ประกอบการจะต้องให้ความสำคัญกับการควบคุมและป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อราในทุกขั้นตอนของกระบวนการผลิต

เชื้อรามีผลต่ออุตสาหกรรมอาหารและการผลิตอย่างไร?

• อาหารเน่าเสีย ผลผลิตเสียหาย ไม่ได้คุณภาพ ราคาวัตถุดิบต่ำ
• การปนเปื้อนวัตถุดิบ ทำให้ผู้บริโภคได้รับสารพิษจากจากเชื้อราที่ปนเปื้อนในอาหาร ส่งผลกระทบต่อสุขภาพที่อาจรุนแรงถึงแก่ชีวิต และอาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเพิ่มขึ้น เช่น เนื้อ นม ไข่ หรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ที่อาจพบการตกค้างของสารพิษจากเชื้อราหรือเมตาบอไลท์ของสารพิษจากเชื้อรา
• ข้อกีดกันทางการค้า กระทบการส่งออก

ดังนั้นเชื้อราอาจเป็นจุลินทรีย์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในธรรมชาติ แต่สามารถควบคุมความเสี่ยงได้ด้วยการจัดการสุขลักษณะที่ดี การทำความสะอาดและการฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสมจึงเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันการปนเปื้อน รักษาคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค

แหล่งอ้างอิง

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Fungal Diseases
2. สมาคมสารพิษจากเชื้อราแห่งประเทศไทย. สารพิษจากเชื้อรา:ภัยเงียบในอาหาร. https://thaimycotoxin.org/?p=1346.
3. มหาวิทยาลัยมหิดล คณะเภสัชศาสตร์.เชื้อที่มากับมลพิษในอาคาร:รา. https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/116